Παναξιώτισσα
 Παναγία Παναξιώτισσα Ο βυζαντινός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου της Παναξιώτισσας βρίσκεται σε ειδυλλιακό τοπίο ανάμεσα σε ελιές και πεύκα, 2 χλμ βόρεια της Γαυρολίμνης (ΔΕ Χάλκειας), πάνω στον παλαιό δρόμο που ένωνε τη Γαυρολίμνη με τη Ναύπακτο και δίπλα σε χάνι που έδωσε το όνομα στο σημερινό παρακείμενο χωριό “Χάνια Γαυρολίμνης”. Η λόγια επωνυμία, πιθανόν μοναδική στον ορθόδοξο χώρο έχει ερμηνευθεί ως «αυτήν που αξιώθηκε των πάντων». Η χρονολόγηση του μνημείου τοποθετείται από τους περισσότερους ερευνητές στο β' μισό του 10ου αι.
    Ο Τρούλος Αρχιτεκτονική
 Η εκκλησία ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο και στην κατηγορία των «ελλαδικών μεταβατικών ναών». Ανατολικά υπάρχουν τρεις ημικυκλικές αψίδες και δυτικά νάρθηκας. Τρεις είσοδοι, μία σε κάθε πλευρά του νάρθηκα, οδηγούν στον εσωτερικό χώρο. Στη στέγη διαγράφεται με σαφήνεια ο σταυρός στο κέντρο του οποίου υψώνεται ο τρούλος και στις απολήξεις του σχηματίζονται αετώματα ενώ τα γωνιαία διαμερίσματα έχουν χαμηλότερη στέγη. Εσωτερικά ο ναός καλύπεται με καμάρες. Στην κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν ασβεστόπετρες, κονίαμα, σειρές πλίνθων (μονές, διπλές ή και πολλαπλές) σε οριζόντιες στρώσεις, οδοντωτές ταινίες, κ.ά.. Ο ανάλαφρος κομψός τρούλλος, έργο πραγματικά προικισμένων μαστόρων, είναι κτισμένος μόνον με πλίνθους και αποτελεί εξαιρετικό δείγμα συμφωνίας κεραμοπλαστικών μοτίβων (οδοντωτή ταινία περιβάλλει τα πλινθόκτιστα παράθυρα, ζωφόρος με ρόμβους, κ.α). Εσωτερικά ο ναός κατά τη βυζαντινή εποχή είχε τοιχογραφίες από τις οποίες σήμερα σώζεται μόνον η παράσταση των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Σημαντικός αριθμός επισκεπτών συγκεντρώνεται κάθε χρόνο στη θεία λειτουργία που τελείται τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα. Ακολουθούν φιλόξενα κεράσματα και παραδοσιακοί χοροί.
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
ESPA logo
Με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης
ESPA logo